Từ kỳ tích U23 VN, nghĩ đến triết lý giáo dục để phát triển bền vững

9 - 02/02/2018 - 11:34:31 - Giáo dục

Dân trí Khi một nền giáo dục được sự quan tâm và động viên của toàn xã hội, ắt hẳn sẽ có những biến chuyển tích cực. Và khi nền giáo dục được xã hội hóa và nhận được sự ủng hộ tối đa và vô điều kiện của xã hội thì chắc chắn nền giáo dục đó sẽ phát triển bền vững. >> Đường dài cho U23 Việt Nam >> Bài học giáo dục từ U23 Việt Nam >> ​“Giải mã” phương pháp giáo dục học trò của HLV Park Hang Seo

Xem thêm:

Xem thêm: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Kết quả tuyệt vời của đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho tinh thần tự tôn dân tộc, cho bản lĩnh và ý chí kiên cường của thế hệ trẻ. Nhưng đó không phải là kết quả "từ trên trời rơi xuống”, nó là cả một quá trình rèn luyện, phấn đấu và thậm chí là sự trả giá cả mồ hôi, xương máu của của các cầu thủ.

Nhưng trên tất thảy đó là một phần nhờ vào sự đầu tư và tầm nhìn có chiến lược của những nhà đào tạo và những câu lạc bộ bóng đá tư nhân vì nền bóng đá nước nhà. Họ đã có công lớn trong việc ươm mầm và phát triển những tài năng bóng đá. Đó là việc phát hiện và tuyển chọn các tài năng bóng đá không quan trọng nguồn gốc, hoàn cảnh hay dân tộc, miễn là các em có đam mê, có năng khiếu với bóng đá.

Đó là sự đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho công tác đào tạo tốt nhất để tạo điều kiện phát huy hết khả năng của các em.

Đó là việc bỏ ra những khoản kinh phí lớn để lựa chọn huấn luyện viên (HLV) tốt nhất thậm chí là các HLV giỏi ở ngoài nước để có thể giúp các em phát triển hoàn thiện các kỹ năng chơi bóng ở cấp độ quốc tế.

Đó là các chính sách lương thưởng và chế độ đãi ngộ HLV cũng như các cầu thủ.

Và hơn hết đó là sự định hình rõ ràng triết lý bóng đá “fair play” mang đậm bản sắc Việt Nam. Chơi đẹp không có nghĩa là không quan tâm đến hiệu quả - chơi đẹp biểu trưng cho một lối chơi mà ngay cả khi thua đối thủ cũng phải cúi mình kính phục. Và U23 chúng ta đã chứng minh được triết lý đó.

Tinh thần Fair play” mang đậm bản sắc bóng đá Việt Nam.
Tinh thần "Fair play” mang đậm bản sắc bóng đá Việt Nam.

Một thực tế phải khẳng định rằng nếu không có những người làm bóng đá tâm huyết hẳn gì đã có thế hệ U23 như hôm nay, hẳn gì có được kỳ tích khơi gợi nguồn cảm hứng đẹp đẽ của cả một dân tộc? Từ kỳ tích của U23 Việt Nam, nhiều bài học đã được chiêm nghiệm và đúc rút. Vậy liệu chăng trong triết lý bóng đá đã làm nên kỳ tích cho lịch sử thể thao Việt Nam ấy chúng ta có thể rút ra bài học gì đó cho riêng bối cảnh giáo dục nước nhà?

Hãy giúp các em theo đuổi đam mê của mình

Từ câu chuyện theo đuổi đam mê bóng đá của thủ môn Bùi Tiến Dũng, nhà nghèo không có tiền mua bóng phải nướng quả bưởi cho mềm lại để làm thành trái bóng, hay câu chuyện của tiền đạo Công Phượng phải học lại lớp 4 vì quá mê bóng đá, hay tiền vệ Quang Hải đi làm con nuôi từ năm 9 tuổi để được theo đuổi nghiệp quần đùi áo số..., chúng ta nhận ra rằng để phát huy năng lực của trẻ, điều quan trọng nhất là phải nhận ra những gì các em đam mê và theo đuổi.

Các em chỉ thật sự phát huy được hết năng lực của mình khi để cho các em theo đuổi sở thích, đam mê của chính các em. Giáo dục phải quan tâm tới sở thích và đam mê riêng của trẻ. Mỗi em đều sở hữu trong mình một năng lực riêng không ai giống ai. Sẽ có em học rất kém toán nhưng các em có thể vẽ rất đẹp, hoặc có những em không thể viết nổi một câu văn tả cảnh nhưng các em có thể là một người rất giỏi về sửa chữa máy móc. Điều quan trọng, những nhà giáo dục phải nhìn ra và tạo điều kiện để các em theo đuổi những đam mê và sở thích riêng của mình.

Nghịch lý là nền giáo dục hiện tại của chúng ta lại đang chú trọng thành tích, thậm chí chạy đua thành tích mà quên đi vai trò quan trọng nhất của mình là định hướng và phát triển khả năng riêng của mỗi em. Chưa có quốc gia nào mà dạy thêm, học thêm trở thành một "vấn nạn" của quốc gia như chúng ta hiện nay. Trẻ bị nhồi nhét kiến thức và học chỉ mang tính đối phó cho các kỳ thi.


Gia đình Tiến Dũng - Tiến Dụng luôn là hậu phương ủng hộ hết mình cho cầu thủ trẻ.

Gia đình Tiến Dũng - Tiến Dụng luôn là hậu phương ủng hộ hết mình cho cầu thủ trẻ.

Vai trò giáo dục của gia đình

Câu chuyện mẹ của Phạm Xuân Mạnh đưa con trai của mình từ miền quê xa xôi tìm xuống thành phố để cho con thi vào đội tuyển bóng đá khi hai mẹ con chỉ có vỏn vẹn 10 nghìn đồng trong tay, hay mẹ Công Phượng dành tiền bán lúa để mua trái bóng cho con cho thấy rằng điều quan trọng nhất bố mẹ phải đóng vai trò là người ủng hộ tối đa cho đam mê và sở thích của con. Thay vì áp đặt con theo suy nghĩ của người lớn thì bố mẹ cần phải thấu hiểu, chia sẻ và tôn trọng quyết định của con cái.

Nghịch lý là hiện nay rất nhiều phụ huynh lại gây áp lực cho con em mình để theo đuổi những nghề nghiệp mà phụ huynh mong muốn. Họ hoàn toàn không quan tâm việc con mình có khả năng hay không, có yêu thích nghề đó hay không. Kêt quả chúng ta cũng đã thấy là rất nhiều sinh viên ra trường thất nghiệp. Dường quan niệm trọng bằng cấp và học để làm quan từ thời phong kiến còn ăn sâu vào tiềm thức của các phụ huynh và trở thành một thứ định kiến của xã hội.

Thực tế ở những quốc gia phát triển như Singapore, Đức, hay Úc, học sinh tốt nghiệp cấp 2 đã được định hình để lựa chọn những nghề các em yêu thích và có khả năng. Việc theo đuổi con đường học thuật chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ. Giáo dục nghề nghiệp ở những quốc gia này không phải dành cho những học sinh học lực yếu kém và các quốc gia này cũng không xem giáo dục nghề nghiệp là dành cho những học sinh như vậy mà nó là sự phân hóa nghề theo sở thích và khả năng của các em.

Có những em thích nấu ăn có thể học nấu ăn và trở thành những đầu bếp chuyên nghiệp, hay có những em thích hát có thể theo đuổi con đường ca hát để trở thành ca sỹ chuyên nghiệp. Tất cả mọi nghề nghiệp là bình đẳng như nhau và không nhất thiết phải học để trở thành tiến sĩ hay giáo sư bởi đó cũng chỉ là một nghề - nghề nghiên cứu khoa học như các nghề khác.

Vai trò của người "lái đò"

Những hình ảnh của HLV Park Hang Seo ôm cầu thủ ngủ, thơm má cầu thủ sau mỗi trận đấu, hay cùng trò chuyện và tâm sự với cầu thủ như những người bạn, người anh.. - điều đó cho thấy khoảng cách giữa HLV và cầu thủ dường như là không có. Chính điều này đã khiến cho cầu thủ cảm nhận được sự yêu thương, gần gũi, và bình đẳng. Học trò cảm nhận được sự tôn trọng từ HLV vì vậy dễ dàng có thể chia sẻ với thầy của mình. Học trò trở nên tự tin hơn, mạnh mẽ hơn và bản lĩnh hơn. Đó cũng là một trong những yếu tố tạo nên chất xúc tác cho thành công của đội tuyển.

HLV Park Hang Seo có tình cảm đặc biệt, cởi mở với các học trò.
HLV Park Hang Seo có tình cảm đặc biệt, cởi mở với các học trò.

Trong giáo dục, khi mà thầy cô luôn tự tạo ra khoảng cách với học sinh, tự xem mình là người có quyền năng quan trọng hơn cả thì chúng ta chỉ tạo ra một thế hệ trẻ sợ hãi và bạc nhược. Các em không dám nói lên tiếng nói của mình, không đủ tự tin để đưa ra những quan điểm và ý kiến của mình. Sự sáng tạo bị bóp chết thay vào đó là sự tuân lệnh một cách vô điều kiện và giáo dục thúc đẩy tư duy phản biện, sáng tạo được biến thành lối giáo dục hà khắc, bắt chước và làm theo. Trong cuốn “Dân chủ và giáo dục” nhà giáo dục vĩ đại John Dewey cho rằng một nền giáo dục dân chủ và khai phóng thầy cô chỉ đóng vai trò như là một người hướng dẫn hay như là một HLV.

Vai trò của xã hội

Người hâm mộ bóng đá đã cháy hết mình vì đội tuyển, sự cổ vũ cuồng nhiệt của các cổ động viên bất chấp cả thời tiết hà khắc họ vẫn sát cánh với các tuyển thủ. Nếu không có tinh thần cuồng nhiệt ấy ắt hẳn không thể tạo nên hiệu ứng kỳ diệu cho tinh thần bóng đá của một dân tộc như vừa qua.

Chiếc xe chờ khách lọt thỏm giữa biến người ăn mừng chiến thắng của đội tuyển U23 Việt Nam (Ảnh: Quý Đoàn)
Chiếc xe chờ khách lọt thỏm giữa biến người ăn mừng chiến thắng của đội tuyển U23 Việt Nam (Ảnh: Quý Đoàn)

Khi một nền giáo dục được sự quan tâm và động viên của toàn xã hội, ắt hẳn sẽ có những biến chuyển tích cực. Và khi nền giáo dục được xã hội hóa và nhận được sự ủng hộ tối đa và vô điều kiện của xã hội thì chắc chắn nền giáo dục đó sẽ phát triển bền vững.

Và triết lý cho giáo dục Việt Nam?

“Fair play” là tinh thần/triết lý của bóng đá Việt hiện nay, nó đã góp phần đưa nền bóng đá Việt Nam dần vượt khỏi tầm khu vực và trở thành hiện tượng mới nổi của nền bóng đá Đông Nam Á. Một nền giáo dục không có một triết lý làm nền tảng không khác gì chúng ta đang lái một con tàu không có la bàn định hướng và kết quả mọi cải cách giáo dục chỉ mang tính tạm bợ, nửa vời. Nó sẽ không thể giải quyết hết mọi căn cơ của nền giáo dục nước nhà hiện nay.

Vì vậy, nền giáo dục nước nhà hiện nay cần phải minh định cho mình một triết lý giáo dục rõ ràng làm căn cơ để từ đó tạo tiền đề và nguồn cảm hứng cho công cuộc đổi mới nền giáo dục nước nhà bắt kịp với những tiến bộ không ngừng của nền khoa học, kỹ thuật, công nghệ của thế giới cũng như của các quốc gia phát triển khác. Một nền giáo dục tiến bộ là nền giáo dục phải vì sự phát triển của trẻ chứ không phải là nền giáo dục phục vụ cho những mong muốn của người lớn.

Nguyễn Sóng Hiền

(Nghiên cứu sinh Đại học Newcastle, Australia)

Từ khóa: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Bài viết khác

  • “Học bổng Gateway” dành cho học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng
    “Học bổng Gateway” dành cho học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng
    “Học bổng Gateway” với nhiều suất học bổng với tổng giá trị lên tới 500 triệu đồng sẽ tạo điều kiện cho các em học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng có cơ hội học tập & phát huy tối đa năng lực của bản thân trong môi trường giáo dục quốc tế.
  • Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Dân trí Theo danh sách những người đạt chuẩn giáo sư năm 2017 mà Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước vừa công bố ngày 2/2 có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. >> Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
  • Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Dân trí Trong 2 ngày 31/1 và 1/2/2018, Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN) đã xét duyệt, bỏ phiếu tín nhiệm ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017.
  • Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Trước kì tích của đội tuyển U23 tại Giải U23 Châu Á, Trường Cao đẳng Công nghệ thông tin Hữu nghị Việt - Hàn đã sử dụng tên của HLV Park Hang-seo và các học trò để đặt tên cho các con đường nội bộ trong khuôn viên trường. >> Quyên góp Cờ Tổ quốc chào mừng U23 để ủng hộ cho các ngư dân >> Tại sao cầu thủ U23 VN mặc đồng phục khi đi ra ngoài cùng nhau? >> Từ U23 Việt Nam, nghĩ về văn hóa cổ động của giới trẻ
  • Từ cô sinh viên sợ tiếng Anh trở thành chủ nhân học bổng 233 triệu đồng tại vương quốc Anh
    Từ cô sinh viên sợ tiếng Anh trở thành chủ nhân học bổng 233 triệu đồng tại vương quốc Anh
    Hoang mang mỗi lần lên lớp, không hiểu được bài giảng tiếng Anh của giáo viên nước ngoài. Đó là cảm nhận của Bùi Phương Anh khi bước vào năm nhất đại học. Nhưng cũng chính cô bạn ấy, vài năm sau đã trở thành chủ nhân của Học bổng trị giá 233 triệu VNĐ tại ĐH Middlesex, Anh quốc.
  • “Bội thu” học sinh giỏi quốc gia 2018
    “Bội thu” học sinh giỏi quốc gia 2018
    Dân trí Tại kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia năm 2018 - Nghệ An có 90 học sinh đạt giải thưởng cao quý này. Tất cả các em đều thuộc Trường THPT chuyên Phan Bội Châu,TP Vinh.
  • Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Dân trí Để diễn tả một hành động đang diễn ra hoặc đang trong quá trình thực hiện, chúng ta sử dụng thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) để biểu thị trong tiếng Anh. Vậy cụ thể, cách dùng của Present Continuous là gì? Hãy cùng tìm hiểu xem!
  • Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Rất có thể bạn đang nhầm lẫn giữa thành tích và mục đích lớn khi học tiếng Anh, dẫn đến lệch lạc trong phương pháp học nên tiếng Anh chưa thể giúp bạn thành công trong công việc cũng như cuộc sống.
  • Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam:
    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cởi bỏ nút thắt về đầu tư xây dựng đối với trường tự chủ"
    Dân trí Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đề nghị như vậy với Bộ GD&ĐT trong buổi làm việc với cán bộ, giảng viên trường Đại học Thương mại ngày 30/1. >> “Tự chủ đại học mà nửa vời thì không được” >> Tự chủ đại học kiểu gì mà lát sàn nhà vẫn phải xin phép >> Tăng quyền tự chủ, mức học phí có tăng?
  • Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Dân trí Với những thành tích xuất sắc, tiêu biểu, đóng góp to lớn cho sự phát triển của địa phương, một học sinh trường THPT chuyên Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) đã được Chủ tịch UBND tỉnh tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”. >> Thanh Hóa: Thưởng 100 triệu đồng cho học sinh giành huy chương vàng Olympic Quốc tế
  • Trắc nghiệm học tiếng Anh:
    Trắc nghiệm học tiếng Anh: "Kick" - cú đá
    Dân trí Hòa chung tinh thần chiến thắng tuyệt vời của đội bóng đá U23 Việt Nam vừa qua, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về một động từ quen thuộc: ‘kick’ - "đá". Vậy cách sử dụng động từ tưởng chừng như đơn giản này trong tiếng Anh là gì?
  • Dạy đạo đức bằng… khóc lóc, tội lỗi
    Dạy đạo đức bằng… khóc lóc, tội lỗi
    Dân trí Tại các chuyên đề đạo đức không ít chuyên gia có những bài nói chuyện… về trách nhiệm, lòng hiếu thảo lấy nước mắt học trò. Việc “thức tỉnh” này hiện khá phổ biến, được nhà trường, phụ huynh tung hô nhưng đang có rất nhiều ý kiến cảnh báo.
  • Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!
    Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!
    Dân trí Có lẽ không chỉ riêng tôi mà rất nhiều phụ huynh phải “than trời” khi con nhờ hướng dẫn môn Tập làm văn, bài tập cô giao về nhà với những đề bài hóc búa. Vì sao môn Tập làm văn tiểu học lại trở thành “nỗi sợ” cho nhiều em học sinh (cũng như phụ huynh) đến thế?
  • Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô
    Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô
    Dân trí Hôm qua cháu tôi (một giáo viên cấp 1) về “than thở” với tôi vì mới bị phụ huynh góp ý trong cách xưng hô. Cháu nói mình đang bị áp lực từ phía phụ huynh mang lại. Cháu tâm sự nhiều lúc cảm thấy chán vô cùng, rằng lương thì thấp mà bị phụ huynh “soi” quá kĩ. >> Bài học “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn” >> Thầy cô hãy là tấm gương sáng để các em noi theo
  • Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng
    Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng "thành ngữ, tục ngữ" như thế nào?
    Dân trí Liệu trong tiếng Anh có "thành ngữ, tục ngữ" không? Những thành ngữ, tục ngữ liên quan đến thể thao là gì? >> Trắc nghiệm học tiếng Anh: "Kick" - cú đá >> Chương trình mới: "Đích đến" của môn Tiếng Anh là khả năng giao tiếp
  • Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới
    Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới
    Dân trí “Hà Nội vẫn lo nhất là thiếu đất, thiếu kinh phí để xây trường vì quá tải trường lớp. Mong lãnh đạo Thành phố quan tâm xây thêm nhiều trường lớp để đáp ứng được các yêu cầu bắt buộc trên” - GS Nguyễn Minh Thuyết đề nghị tại Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị các điều kiện để áp dụng chương trình, SGK mới do UBND TP Hà Nội vừa tổ chức. >> Áp dụng chương trình GDPT mới: Dự kiến mỗi năm tuyển dụng gần 8.000 giáo viên tiểu học >> Cần bổ sung hơn 57.000 phòng học khi áp dụng chương trình GDPT mới
  • 3 bước để tiến tới thành công
    3 bước để tiến tới thành công
    Dân trí Ba bước để tiến tới thành công và sống một cuộc đời ý nghĩa là: Tìm ra điều bạn muốn làm và thực hiện điều đó; Chuyên môn hóa ở một lĩnh vực và trở thành chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đó; Việc bạn làm phải đi đôi với mục đích phụng sự cho đời. >> Triết lý nuôi dạy con vừa thành công vừa hạnh phúc
  • Mâu thuẫn chuyện tình cảm, nữ sinh lớp 10 bị cô gái trẻ chặn đường đánh “dằn mặt”
    Mâu thuẫn chuyện tình cảm, nữ sinh lớp 10 bị cô gái trẻ chặn đường đánh “dằn mặt”
    Dân trí Do mâu thuẫn trên mạng xã hội về chuyện tình cảm, một cô gái trú ở huyện Anh Sơn (Nghệ An) đã chặn đường một nữ sinh của Trường THPT Con Cuông để đánh nhau trước sự chứng kiến của nhiều người nhưng không có ai vào can ngăn gây xôn xao dư luận. >> Vì sao nữ sinh hay đánh nhau? >> Sẽ xử lý nghiêm vụ nữ sinh lớp 8 dùng mũ bảo hiểm đánh nhau giữa đường
  • Lần đầu tiên một đại học Việt Nam trao giải vinh danh các nhà khoa học toàn cầu
    Lần đầu tiên một đại học Việt Nam trao giải vinh danh các nhà khoa học toàn cầu
    Dân trí Ngày 19/1, ba nhà khoa học nước ngoài và một nhà khoa học Việt Nam đã được vinh danh tại Giải thưởng Khoa học Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU Prize). Đây là giải thưởng đầu tiên tại Việt Nam dành cho các nhà khoa học trên toàn cầu. >> Khuyến khích hỗ trợ các nhà khoa học công bố hồ sơ trên Google Scholar
  • Nhan sắc tầm thường, tính nhút nhát có học được ngành Quản trị khách sạn?
    Nhan sắc tầm thường, tính nhút nhát có học được ngành Quản trị khách sạn?
    Dân trí Em thích ngành học được tiếp xúc với nhiều người như ngành du lịch, khách sạn. Em dự kiến đăng ký ngành học Quản trị khách sạn nhưng e ngại vì nhan sắc của em rất tầm thường, tính lại nhút nhát. Vậy có nên theo học ngành này không? Ngành Quản trị khách sạn học như thế nào? (nguyenhang@gmail.com) >> Muốn làm “Người vận chuyển”, học ngành nào là phù hợp? >> Toàn cảnh tuyển sinh vào ĐH Quốc gia HN 2018: Xét tuyển kết quả SAT